english farsi
شنبه, ۲۰ آذر ۱۳۹۵


دکتر اوجاقی رئيس مرکز رشد دانشگاه زنجان:تحقیق و توسعه و نقش مراکز رشد فناوری

شناسه خبر:3141
یکشنبه, ۲ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۷:۴۵
چاپ پست الکترونیکی
این مورد را ارزیابی کنید
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...Loading...

خلاصه:

این نوشتار ابتدا گریز اجمالی دارد بر امر تحقیق و توسعه در موسسات تولیدی. سپس نقش بالقوه مراکز رشد فناوری را در فرآیند تحقیق و توسعه تبیین می­کند. اگرچه این مرقومه بی نقص نیست ولی پتانسیل مراکز رشد فناوری در مجاورت مراکز علمی و دانشگاه­ها هم قابل انکار نیست. امید است با بذل توجه مخاطبان، این پتانسیل در جهت فعال­تر کردن امر تحقیق و توسعه به فعلیت نزدیک­ شود.

ضرورت تحقيق و توسعه

در جهان امروز که فناوری با سرعت سرسام آور در حال رشد است، توقف و ايستايي به منزله مرگ تدريجي يک موسسه تولیدی خواهد بود چراکه اینگونه موسسات به تدریج توان رقابت خود را در بازار به لحاظ نوع و کیفیت محصول، قیمت محصول و یا هر دو از دست می­دهند. دیر زمانی نیست که شاهد تبلیغ انواع تایر خودرو ایرانی در رسانه ملی بودیم که البته در زمان خود از کیفیت مطلوب برخوردار بودند. اما به تدریج محصولات خارجی ابتدا به لحاظ کیفیت برتری پیدا کردند. به گونه­ای که اغلب، خریداران خودرو داخلی تعویض تایرهای ایرانی خودرو با انواع مرغوب خارجی را از اقدامات ضروری بعد از خرید تلقی ­کردند. اکنون به نظر می­رسد که تایرهای خارجی به لحاظ قیمت نیز مقرون به صرفه شده­اند. چون شنیده می­شود بعضی خودروسازان داخلی محصولات خود را با تایرهای خارجی عرضه می­کنند. با قدری تامل مثالهای متعددی از این دست قابل ارائه است. نتیجه اینکه در فضای رقابتی جهان امروز دیگر نمی­شود یک محصول را برای سالیان متمادی تولید کرده به فروش رساند، مگر اینکه توان رقابت از طریق ارتقاء کیفیت محصول و یا کاهش قیمت آن حفظ شود. این امر تنها از طریق تحقیق و توسعه میسر می­شود.

 تاريخچه تحقيق و توسعه

تحقيق و توسعه در مسیر رشد و تکامل خود سه نسل متوالی را طي کرده است. نسل اول آزمايشگاه­هاي اولیه بودند که توسط دانشمندان بصورت فردی اداره ­شده و از آن­ها اختراعات و تحولات بزرگ صنعتی ریشه گرفت. می­توان ادعا کرد که هدف تحقیق و توسعه در نسل اول تولید محصولات جدید در راستای افزایش رفاه اجتماعی بوده است. نسل دوم دفاتر تحقيق و توسعه در کارخانجات بودند که با آزمایشگاه­ها تماس تنگاتنگ داشتند. در اين دوره کارخانجات با محدوديت بازار و رقابت شديد روبرو بودند. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که هدف تحقیق و توسعه در نسل دوم بطور عمده افزایش توان رقابت کارخانجات از طریق ارتقاء کیفیت محصول و کاهش هزینه تمام شده آن بوده است. نسل سوم شرکت­های پژوهشی هستند که ماموریت، وظايف و کارکرد نويني دارند. چراکه امروزه تحقيق و توسعه در دنياي پيشرفته به يک فعاليت عمده اقتصادی-اجتماعی تبديل شده­است بطوریکه علاوه بر پاسخ گويي به مسايل اقتصادی و فناوری، به مسايل سياسي، امنيتي و فرهنگي جامعه هم می­پردازد. به نحویکه در جهان امروز نه تنها مديران کارخانجات و موسسات اقتصادی بلکه مسئولان حکومتی نيز از متقاضیان نتایج تحقيق و توسعه به شمار می­روند.

نقش مراکز رشد فناوری

برابر مفاد اساسنامه، مراکز رشد فناوری می­توانند پذیرای واحدهای تحقیق و توسعه باشند. از این ظرفیت می­شود حداقل در حد تحقیق و توسعه نسل دوم برای ارتقاء کیفیت محصولات و کاهش هزینه­ها بهره­برداری کرد. به این ترتیب که موسسات تولیدی دارای واحد تحقیق و توسعه می­توانند با استقرار دفتر تحقیق و توسعه در مرکز رشد فعالیت­های زیر را از آن طریق به مرحله انجام برسانند:

  • ارائه پروژه­های تحقیق و توسعه برای جذب محقق از میان اعضای هیات علمی و دانشجویان
  • شناسائی توانمندی­های شرکت­های دانش بنیان مستقر در مرکز رشد جهت واگذاری پروژه­های تحقیق و توسعه به آن­ها
  • شناسائی آزمایشگاه­های علمی موجود در دانشگاه و جلب همکاری آن­ها در جهت انجام طرح­های تحقیق و توسعه
  • استفاده از منابع علمی و کتابخانه­ای موجود در دانشگاه در جهت انجام طرح­های تحقیق و توسعه

اما ظرفیت مراکز رشد فناوری برای موسسات تولیدی فاقد واحد تحقیق و توسعه مهم­تر و حساس­تر است. اینگونه موسسات می­توانند طرح­های تحقیق و توسعه خود یا حتی بعضی مشکلات گریبانگیر خود را به مرکز رشد ارائه نمایند تا بر حسب مورد در یک تعامل متقابل، تیمی مرکب از اعضای هیات علمی دانشگاه و کارشناسان خبره خود موسسه تشکیل شده انجام طرح تحقیق و توسعه مورد لزوم را عهده دار شود. این تیم بعنوان یک واحد تحقیق و توسعه تا زمان به نتیجه رسیدن طرح در مرکز رشد هم مستقر می­شود تا همزمان با حمایت­های خود موسسه، از حمایت­های مختلف مرکز رشد نیز بهره­مند شود. با به نتیجه رسیدن طرح، کار تیم مزبور نیز به پایان می­رسد. به این ترتیب موسسات تولیدی مجبور نخواهند بود هزینه­های یک واحد تحقیق و توسعه را بطور مستمر پرداخت نمایند. حتی موسسات تولیدی دارای واحد تحقیق و توسعه می­توانند با این روش طرح­های تحقیق و توسعه خود را بصورت پروژه­ای به مرحله انجام برسانند.

نویسنده:

بازدید: 155 دفعه آخرین ویرایش در یکشنبه, ۲ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۷:۴۵

پاسخ دهید

© کلیه حقوق این پورتال متعلق به اتاق بازرگانی، صنایع، معادن وکشاورزی زنجان است.