جلسه کارگروه کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان زنجان با موضوع "امکان‌سنجی راه‌اندازی کارگو در استان" با حضور نمایندگان و مدیران بخش دولتی و مدیران بخش خصوصی در روز سه‌شنبه مورخ 1404/11/28 در محل اتاق بازرگانی زنجان برگزار شد.
علیرغم اینکه بیش از دو دهه از افتتاح فرودگاه زنجان میگذرد اما هنوز به طور کامل از ظرفیت‌های فرودگاه زنجان استفاده نشده است. راه‌اندازی کارگو در فرودگاه زنجان از جمله ظرفیت‌هایی است که مدیران استانی و بخش خصوصی معنقدند که باید به آن پرداخته شود.
با توجه به پیشنهاد یک شرکت هواپیمایی، جلسه به این موضوع اختصاص یافت تا مشخص شود آیا شرکت‌های استانی می‌توانند بار لازم و کافی برای توجیه اقتصادی فعالیت کارگو را تأمین کنند یا خیر. به نظر می‌رسد شرکت‌های تولیدی محصولات غذایی و بهداشتی از اصلی‌ترین متقاضیان استفاده از این ظرفیت برای صادرات و واردات باشند.
بررسی هزینه حمل برای شرکت‌های صادراتی
نمایندگان شرکت‌های بزرگ استان، از جمله تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و لبنی، نظرات خود را بیان کردند. یکی از مجتمع‌های بزرگ تولید محصولات کشاورزی با صادرات روزانه ۳۰ تا ۴۰ تن، اعلام کرد که در حال حاضر، حمل و نقل زمینی برای این مجتمع مقرون به صرفه است و زمان ارسال بار نیز قابل قبول می‌باشد. شرکت تولیدکننده محصولات لبنی نیز که ماهانه حدود ۷۰۰ تن صادرات دارد، بر اهمیت شفاف‌سازی هزینه‌ها و شرایط نگهداری محصول (دما) در حمل هوایی تأکید کرد. این شرکت‌ها اعلام کردند که تنها در صورت به صرفه بودن هزینه‌ها در مقایسه با حمل زمینی، از کارگو استفاده خواهند کرد، چرا که برای کالاهایی با ارزش سبد صادراتی پایین، هزینه یک دلار به ازای هر کیلوگرم توجیه اقتصادی ندارد.
بررسی مقایسه‌ای هزینه‌های حمل زمینی و هوایی
درخواست شد تا شرکت‌ها، میزان صادرات، شرایط نگهداری و هزینه حمل زمینی خود را به تفکیک محصول و کشور مقصد ارائه دهند تا با مقایسه دقیق هزینه‌ها، مشخص شود حمل هوایی مقرون به صرفه است یا خیر. یک فعال حوزه حمل و نقل بین‌المللی عنوان کرد که نرخ حمل زمینی در حال حاضر حدود ۶۰ سنت به ازای هر کیلوگرم است و برای توجیه‌پذیری اقتصادی، هزینه حمل هوایی نباید از حدود ۷۵ سنت فراتر رود.
ظرفیت‌های فرودگاه و اعلام آمادگی شرکت هواپیمایی
مدیر فرودگاه اعلام کرد که ظرفیت حمل بار هوایی در فرودگاه زنجان فراهم است و رایزنی‌ها با چندین شرکت انجام شده است. در نهایت، یک شرکت هواپیمایی اعلام آمادگی کرده تا در صورت تأمین بار لازم از سوی شرکت‌های استان، پروازهای باری را انجام دهد. طبق محاسبات اولیه، در صورت انجام یک پرواز هفتگی به مقصدی مانند روسیه، این پرواز ۵ ساعته می‌تواند حدود ۲۰ تن بار را با هزینه برآوردی ۱ دلار به ازای هر کیلوگرم حمل کند.
اهمیت تعدد پرواز و تخفیف‌های احتمالی
یکی از کارشناسان مطلع در خصوص هزینه‌ها توضیح داد که در صورت نیاز شرکت‌ها به حمل بار روزانه در مسیرهای مختلف، هزینه حمل قطعاً کمتر از پرواز هفتگی خواهد بود و حتی شرکت هواپیمایی می‌تواند تا ۵۰ درصد تخفیف ارائه دهد. بنابراین، تعیین دقیق میزان بار صادراتی استان برای رایزنی جهت کاهش قیمت‌ها و رسیدن به نرخ‌های پایین‌تر بسیار حیاتی است. همچنین تأکید شد که علاوه بر صادرکنندگان، شرکت‌های واردکننده کالاهای اساسی مانند گوشت نیز می‌توانند از کارگو برای تسریع در واردات محموله‌های خود استفاده کنند.
لزوم ایجاد زیرساخت‌های مکمل (آزمایشگاه و سردخانه)
نمایندگان بخش خصوصی اشاره کردند که برای استفاده از ظرفیت کارگو جهت واردات کالاهایی مانند گوشت و توزیع آن در سطح کشور، استان نیازمند اخذ مجوزهای لازم و ایجاد زیرساخت‌های نظارتی (مانند آزمایشگاه دامپزشکی) است. یکی از مسئولان دولتی تأیید کرد که زیرساخت‌های ایجاد آزمایشگاه در استان وجود دارد و این موضوع با جدیت پیگیری خواهد شد تا زنجان به یکی از توزیع‌کنندگان اصلی گوشت وارداتی کشور تبدیل شود. همچنین، معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری بر لزوم بررسی ایجاد انبار و سردخانه در فرودگاه تأکید کرد.
جمع‌بندی و راهکار کاهش هزینه‌ها: پروازهای دوطرفه
جمع‌بندی نهایی نشان داد که برای دستیابی به توجیه‌پذیری اقتصادی و کاهش هزینه‌ها، باید در خصوص مسیرهای واردات و صادرات به یک اجماع مقاصد رسید. این امر به پروازهای دوطرفه کمک می‌کند تا اگر کالایی به کشوری صادر می‌شود، محموله‌ای نیز در مسیر برگشت از همان کشور وارد شود و هزینه‌های رفت و برگشت به نفع صادرکننده و واردکننده تقسیم شده و به میزان زیادی کاهش یابد. پیشنهاد شد که جلسه دیگری با حضور نماینده شرکت هواپیمایی علاقه‌مند و شرکت‌های استانی متقاضی برگزار شود تا به نتایج عملیاتی دست یابند.